Tarhana Çorbası Tarifi

Köy Usulü Ekşi

Soğuk suda eritilen ev tarhanasının salça, sarımsak ve tereyağıyla buluştuğu, üzerine naneli tereyağı gezdirilerek servis edilen, ekşi mayalı geleneksel Türk çorbası.

Ahşap masada taze otlarla süslenmiş iki kase kırmızı çorba.

Tarhana çorbası, Anadolu mutfağının en eski ve en köklü çorbalarından biridir; yazın kurutulan tarhana, kışın bir tencerede suyla buluşur ve sofraya hem şifa hem de nostalji taşır. Tarhana, yoğurt, un, domates, biber ve baharatların fermente edilip kurutulmasıyla elde edilir; bu yüzden tek başına bir çorba malzemesinden fazlasıdır, yazın emeğinin kışın sofradaki karşılığıdır. Bu tarifte klasik ev tarhanasıyla, salçalı ve sarımsaklı, üzerine naneli tereyağı gezdirilen bir tarhana çorbası yapıyoruz.

İyi bir tarhana çorbasının tek kritik tekniği vardır: tarhanayı asla sıcak suya doğrudan dökmemek. Tarhana, soğuk suda eritilip pürüzsüz bir karışım haline getirilmelidir; kaynar suya dökülen kuru tarhana, hamurumsu topaklar oluşturur ve çorbanın dokusunu bozar. Bu yüzden tarifte tarhanayı önce bir kasede soğuk suyla ezip, sonra tencereye azar azar ve sürekli çırparak ekliyoruz; çırpıcı kullanmak, kaşıkla karıştırmaktan çok daha güvenlidir.

Tarhana çorbası, tek başına bir çorba olarak da, Kilis Tava gibi etli bir ana yemeğin öncesinde sofrayı açan bir başlangıç olarak da yerini alır. Yanına kızarmış ekmek ve üzerine gezdirilen naneli tereyağı, tarhana çorbasının klasik eşlikçileridir; çorba bekledikçe koyulaştığı için sıcak sıcak servis edilmesi gerekir. Tarhanayı eritme ve pişirme adımlarını Şef Elif Kaya’nın notlarıyla birlikte hazırladık.

Bu Tarifi Neden Seveceksiniz?

  • Kış sofrasının klasiği: ekşi mayalı tarhana, iç ısıtan bir çorbaya dönüşür.
  • Topaklanma derdi yok: soğuk suda eritme tekniğiyle pürüzsüz kıvam garanti.
  • Hızlı ve ekonomik: 30 dakikada, kiler malzemeleriyle 6 kişilik çorba.
  • Hasta sofrasına da yakışır: hafif, besleyici ve sindirimi kolay bir çorbadır.
10 dkHazırlık
20 dkPişirme
30 dkToplam
6 kişilikÖlçü
KolayZorluk
130 kcalKalori (porsiyon)

Hazırlanışı

Tarhanayı soğuk suda eritin

Tarhanayı bir kaseye alın ve üzerine ölçtüğünüz sudan 1-2 su bardağı kadar soğuk su ekleyin; tel çırpıcıyla, topak kalmayana kadar karıştırın. İri ve ev yapımı tarhana kullanıyorsanız, bu karışımı 30 dakika kadar bekletmek, tarhananın iyice yumuşamasını sağlar; hazır ince tarhana ise birkaç dakikada erir. Bu aşama, çorbanın pürüzsüz olmasını sağlayan en önemli adımdır; tarhanayı asla kuru halde tencereye dökmeyin ve üzerine sıcak su eklemeyin, ikisi de topaklanmaya yol açar.

Salça ve sarımsağı kavurun

Tencerede tereyağı ve zeytinyağını orta ateşte ısıtın, rendelenmiş sarımsağı ekleyip kokusu çıkana kadar, yaklaşık 1 dakika kavurun; sarımsağı yakmamak gerekir, yanan sarımsak çorbaya acı bir tat verir. Domates salçasını ekleyip 1-2 dakika daha kavurun; salçanın çiğ kokusu gidip rengi parlaklaşınca taban hazırdır. İsteğe bağlı olarak bu aşamada pul biberi de ekleyebilirsiniz; pul biber, yağda kavrulunca aromasını daha iyi salar.

Eritilmiş tarhanayı ekleyin

Kasede erittiğiniz tarhanayı, tencereye azar azar ve sürekli çırparak dökün; çırpıcıyı elinizden bırakmadan, karışımın pürüzsüz kalmasını sağlayın. Ardından kalan suyu veya tavuk suyunu da yine azar azar, çırparak ekleyin; suyu birden dökmek, tarhananın yeniden topaklanmasına yol açabilir. Tencerenin altını orta-yüksek ateşe alın ve çorba kaynayana kadar çırpmaya devam edin; kaynama noktasına kadar çırpmak, topaklanmayı tamamen önler.

Kısık ateşte pişirin

Çorba kaynamaya başlayınca ateşi kısın ve 10-15 dakika, ara ara karıştırarak pişirin; bu sürede tarhananın unumsu tadı gider ve çorba hafifçe koyulaşır. Çorbanın kıvamı, kaşıktan ağır ağır dökülen bir yoğunlukta olmalıdır; çok koyu olursa bir kepçe sıcak su ekleyin, çok suluysa birkaç dakika daha kaynatın. Pişme sırasında tuz eklemeden önce mutlaka tadın; tarhananın kendi tuzu, çorbayı tek başına tuzlu yapmaya yetebilir.

Naneli tereyağı sosunu hazırlayın

Küçük bir sos tavasında bir tatlı kaşığı tereyağını eritin, ocaktan alıp kuru naneyi ve isteğe bağlı pul biberi ekleyin; nanenin yağda yanmaması için tavayı ocaktan almak gerekir, sıcak yağ nanenin kokusunu saniyeler içinde çıkarır. Bu sos, tarhana çorbasının imzasıdır; nane, çorbaya ferah bir üst nota katar ve tereyağı, çorbanın yüzeyinde parlak bir tabaka oluşturur. Sosu, çorbanın tamamına karıştırmak yerine kaselere paylaştırırken üzerine gezdirirseniz, her kasede aynı güzel görünüm elde edilir.

Tadına bakıp tuzunu ayarlayın

Çorbayı ocaktan almadan önce tuz ve karabiber dengesini son kez kontrol edin; tarhananın tuzluluğu markadan markaya, evden eve değişir, bu yüzden tuz her zaman en sonda ayarlanmalıdır. Ekşi tarhana kullanıyorsanız çorba daha keskin bir tada sahip olur; bu durumda bir tutam daha nane veya bir çay kaşığı tereyağı, tadı yumuşatır. Kıvamı da son kez kontrol edin; çorba bekledikçe koyulaşacağı için, servis kıvamından bir tık sulu bırakmak iyi bir önlemdir.

Sıcak sıcak servis edin

Çorbayı kaselere paylaştırın ve her kasenin üzerine naneli tereyağı sosundan bir kaşık gezdirin; çorba sıcak servis edilmelidir, soğuyan tarhana çorbası koyulaşır ve yüzeyinde kabuk bağlar. Yanına kızarmış ekmek veya kıtır ekmek koymak, çorbanın klasik eşlikçisidir; ekşi tarhana sevenler, kasenin yanına bir dilim limon da ekleyebilir. Çorba, ana yemekten önce başlangıç olarak servis edilebileceği gibi, tek başına hafif bir akşam yemeği olarak da yeterlidir.

Püf Noktaları

Tarhanayı mutlaka soğuk suda eritin

Kuru tarhanayı kaynar suya dökmek, hamurumsu topaklar oluşturur; soğuk suda eritip çırparak eklemek, pürüzsüz bir çorbanın tek garantisidir. Topak oluşursa, çorbayı ocaktan alıp el blenderıyla kısaca çekmek de işe yarar.

Tuzu en sonda ayarlayın

Tarhananın kendi tuzu, çorbayı tek başına tuzlu yapmaya yetebilir; tuzu başta eklemek, çorbanın fazla tuzlu olmasına yol açar. Pişmenin sonunda tadarak eklemek, doğru dengeyi bulmanın yoludur.

Çorbayı bekletmeden servis edin

Tarhana çorbası bekledikçe koyulaşır ve yüzeyinde kabuk bağlar; bu yüzden piştikten sonra hemen servis edilmelidir. Kalan çorbayı ısıtırken bir kepçe sıcak su ekleyip karıştırmak, kıvamı geri getirir.

Ekşi ve tatlı tarhanayı karıştırın

Ekşi tarhana daha keskin, tatlı tarhana daha yumuşak bir çorba verir; ikisini yarı yarıya karıştırmak, dengeli bir tat sağlar. Hangi tarhanayı kullandığınızı paketine veya yapan kişiye sorarak öğrenmek, tuz ve ekşilik ayarını kolaylaştırır.

Servis Önerileri

Tarhana çorbasını sıcak kaselerde, üzerine naneli tereyağı gezdirerek ve yanında kızarmış ekmekle servis edin; ana yemekten önce başlangıç olarak veya tek başına hafif bir akşam yemeği olarak sunulabilir. Ekşi tarhana sevenler için kasenin yanına bir dilim limon koymak, çorbanın karakterini tamamlar; çocuklar için pul biberi sosun dışında tutmak gerekir.

Saklama ve Yeniden Isıtma

Tarhana çorbasını buzdolabında, kapalı kapta 2-3 gün saklayabilirsiniz; ısıtırken bir kepçe sıcak su ekleyip karıştırarak kıvamını geri getirin. Salçalı tarhana çorbası dondurucuda 1 aya kadar saklanabilir; çözdürdükten sonra bir taşım kaynatıp üzerine taze naneli tereyağı gezdirerek servis edin.

Besin Değerleri (porsiyon başı, yaklaşık değerlerdir)

Kalori130 kcalProtein4 g
Karbonhidrat22 gYağ5 g
Lif2 gŞeker3 g
Sodyum480 mgPorsiyon6 kişilik tarifin 1 porsiyonu

Varyasyonlar

Sarımsaklı tarhana çorbası: Sarımsak miktarını 5-6 dişe çıkarın ve sarımsakları salçayla birlikte biraz daha uzun kavurun; sarımsaklı hali, özellikle kış aylarında ve soğuk algınlığı sofralarında çok sevilir. Sarımsağı yakmamak için ateşi orta seviyede tutmak ve sürekli karıştırmak gerekir.

Yoğurtlu tarhana çorbası: Tarhanayı soğuk suda eritirken 2-3 yemek kaşığı yoğurt da ekleyin ve birlikte çırpın; yoğurt, çorbaya daha yumuşak bir tat ve kremsi bir doku katar. Yoğurtlu hali pişirilirken kaynatılmamalı, kısık ateşte ısıtılmalıdır; aksi halde yoğurt kesilir.

Nohutlu tarhana çorbası: Pişmiş bir su bardağı nohudu, çorba kaynamaya başladıktan sonra tencereye ekleyin; nohutlu hali, çorbayı daha doyurucu bir ana yemeğe dönüştürür. Haşlanmış nohut kullanmak, pişme süresini uzatmadan aynı sonucu verir.

Sık Sorulan Sorular

Tarhana çorbası neden topaklanıyor?

Genellikle kuru tarhana doğrudan sıcak suya döküldüğü için topaklanır. Tarhanayı önce soğuk suda eritip pürüzsüz hale getirmek ve tencereye sürekli çırparak eklemek, topaklanmayı önler; topak oluşursa el blenderıyla kısaca çekmek de işe yarar.

Ekşi tarhana ile tatlı tarhana arasındaki fark nedir?

Ekşi tarhana, yoğurt ve hamurun daha uzun fermente edilmesiyle keskin bir tada sahip olur; tatlı tarhana, daha kısa fermentasyonla veya fermente edilmeden yapılır ve daha yumuşak bir tat verir. İkisini yarı yarıya karıştırmak, dengeli bir çorba sağlar.

Hazır tarhana ile ev tarhanası aynı mı pişer?

Hazır tarhana daha ince çekildiği için daha hızlı erir ve tuzu daha öngörülebilirdir; ev tarhanası daha iri olabilir ve daha uzun ıslatma gerektirebilir. Miktar olarak hazır tarhanada 4 kaşık, ev tarhanasında 5 kaşık kullanmak iyi bir ölçüdür.

Tarhana çorbasının kıvamı nasıl ayarlanır?

Çok koyu olursa bir kepçe sıcak su ekleyip karıştırmak yeterlidir; çok suluysa birkaç dakika daha kaynatmak koyulaştırır. Çorba bekledikçe koyulaştığı için, servis kıvamından bir tık sulu bırakmak iyi bir önlemdir.

Tarhana çorbası dondurulur mu?

Evet, salçalı tarhana çorbası dondurucuda 1 aya kadar saklanabilir. Çözdürdükten sonra bir taşım kaynatıp üzerine taze naneli tereyağı gezdirerek servis etmek, tazeliğini geri getirir.

Şef Elif Kaya’nın fotoğrafı.

Şef Hakkında

Bu tarif, En Lezzetli Tarifler’in kurucu şefi Şef Elif Kaya tarafından yazıldı ve yayınlanmadan önce mutfağında denendi. Elif Kaya, 8+ yıllık deneyimiyle 640’tan fazla tarifi okuyucularıyla paylaşıyor; ölçülerinde gram ve bardak karşılıklarını birlikte vermesiyle tanınır.

Benzer Tarifler

Patlıcan dilimleri, kıyma ve biberlerle hazırlanmış, fırına girmeye hazır Kilis tava tepsisi.

Kilis Tava

Kilis’in meşhur tepsi kebabı: ince dilimlenmiş patlıcanın üzerine yayılan baharatlı kuzu kıyma, domates ve biberlerle fırında, tırnak pideyle servis edilir.

⏱ 60 dk👥 4 kişilik
Bezelye ve havuçla doldurulmuş, dereotuyla süslenmiş bir tabak zeytinyağlı enginar çanağı.

Enginar

Portakal ve limon suyuyla kısık ateşte pişmiş, bezelyeli havuçlu garnitürle doldurulmuş, dereotuyla servis edilen soğuk zeytinyağlı enginar çanağı.

⏱ 60 dk👥 4 kişilik