Kilis Tava
Kilis’in meşhur tepsi kebabı: ince dilimlenmiş patlıcanın üzerine yayılan baharatlı kuzu kıyma, domates ve biberlerle fırında, tırnak pideyle servis edilir.
En Lezzetli Tarifler — Arap Tava
Tarif: Şef Elif Kaya · Hazırlık: 20 dk · Pişirme: 50 dk · Toplam: 70 dk · 6 kişilik
Tarif: Şef Elif Kaya · Hazırlık: 20 dk · Pişirme: 50 dk · Toplam: 70 dk · 6 kişilik
Arap Tava Tarifi
Tek Tepside Kıymalı Lezzet
Hatay mutfağının tek tepsilik fırın yemeği: çiğden karıştırılan kıyma ve küp sebzeler, salçalı suyuyla fırında sulu sulu pişer; yanında pilav ve cacıkla servis edilir.
Tarif: Şef Elif Kaya tarafından hazırlandı ve denendi · 2026-11-05 · Kategori: Ana Yemekler
Arap tava, Hatay mutfağına özgü, tek tepside pişen bir fırın yemeğidir; adı Arap mutfağıyla kurulan komşuluk bağını anlatır ama bugün Hatay sofralarının en pratik, en sevilen ev yemeklerinden biridir. Mantığı çok basittir: kıyma ve sebzeler çiğden karıştırılır, tepsiye bastırılarak yayılır ve salçalı suyuyla fırına verilir; ocakta kavurma, ayrı ayrı pişirme, sos hazırlama gibi aşamalar yoktur. Bu sadelik, Arap tavayı hem hafta içi akşamları için kurtarıcı hem de kalabalık sofralar için güvenilir bir ana yemek yapar.
İyi bir Arap tavanın sırrı üç noktada gizlidir: sebzelerin eşit ve küçük doğranması, kıymanın yağ oranının doğru seçilmesi ve suyun ölçüsünün kaçırılmaması. Sebzeler iri doğranırsa patates çiğ kalır, kıyma çok yağsız olursa yemek kurur, su fazla kaçarsa da yemek çorbaya döner. Bu yüzden tarifte patatesleri nohut büyüklüğünde doğramanızı, orta yağlı kıyma kullanmanızı ve salçalı suyu azar azar, tepsinin kenarından gezdirmenizi istiyoruz; bu üç ölçü, Arap tavanın sulu ama dağınık olmayan o tanıdık kıvamını verir.
Arap tava, tek başına bir ana yemek olarak sofrayı taşır; yanına pilav ve cacık eklemeniz yeterlidir. Aynı tepsi geleneğinden gelen Kilis Tava ile kardeş sayılır, ama Arap tava daha sulu ve sebzeli bir karakter taşır; ocakbaşı sevenler için Adana Kebap ise bu menüye etli bir alternatif olur. Tarifin bütün ölçülerini ve fırın notlarını Şef Elif Kaya’nın notlarıyla birlikte hazırladık.
Bu Tarifi Neden Seveceksiniz?
- Tek kapta hazırlanıyor: doğra, karıştır, tepsiye yay, fırına ver; ocakta kavurma derdi yok.
- 20 dakikalık hazırlıkla 6 kişilik doyurucu bir ana yemek çıkıyor; kalabalık sofralar için ideal.
- Sulu, salçalı ve baharatlı; ekmek banarak yemek için biçilmiş kaftan, yanında pilav ve cacıkla tam bir menü.
- Ertesi gün bile güzel: dinlendikçe lezzeti oturur, fırında ısıtınca ilk günkü tazeliğini korur.
Hazırlanışı
Fırını Isıtın
Fırını 190 dereceye, alt-üst ayarda ısıtmaya başlayın; Arap tava, önceden ısınmış fırında pişerse sebzeler sulanmadan, kıyma da kurumadan pişer. Fırın tepsisini hafifçe yağlayın ya da altına yağlı kâğıt serin; böylece piştikten sonra servis hem kolay hem de düzgün olur. Fırın ısınırken sebzeleri doğramaya geçebilirsiniz, bu sayede hazırlık süresi hiç uzamaz.
Sebzeleri Doğrayın
Patatesleri, domatesleri ve biberleri nohut büyüklüğünde, eşit küpler halinde doğrayın; soğanı ince kıyın, sarımsakları rendeleyin. Eşit doğramak bu tarifin en kritik adımıdır, çünkü iri parçalar pişmezken küçük parçalar dağılır ve yemek dengesiz olur. Patatesleri özellikle küçük doğrayın; kıymayla aynı sürede pişmesi gereken malzeme odur ve büyük doğranırsa fırından çiğ çıkar.
Kıymayla Yoğurun
Geniş bir kapta kıymayı, doğradığınız tüm sebzeleri, salçaları, sıvı yağı ve baharatları birleştirip elinizle güzelce yoğurun; kıyma parça parça kalmayacak, sebzelerle tamamen bütünleşecek kadar, yaklaşık 3-4 dakika yoğurmanız yeterlidir. Bu aşamada kıymayı köfte gibi uzun uzun yoğurmayın, sadece malzemeler birbirine geçsin; fazla yoğurmak kıymayı sertleştirir. Harcın tuzunu bu noktada tadarak ayarlayın, pişince tuz eklemek artık işe yaramaz.
Tepsiye Yayın ve Bastırın
Harcı yağlanmış fırın tepsisine aktarıp elinizle eşit kalınlıkta yayın ve üzerini hafifçe bastırarak düzeltin; elinizi arada ıslatırsanız harç elinize yapışmaz ve düzeltme çok daha kolay olur. Tabakanın kalınlığı her yerde aynı olmalıdır, çünkü ince kalan yerler kurur, kalın kalan yerler ise çiğ kalır. Üzerine dilerseniz birkaç dilim domates ve biber yerleştirerek hem renk hem de sunum katabilirsiniz.
Salçalı Suyu Gezdirin
Bir kâsede salçaları sıcak suyla çırpıp tepsinin kenarından, harcın üzerine eşitçe gezdirin; suyu doğrudan ortaya dökmek yerine kenardan vermek, harcın dağılmasını önler. Su miktarı, tepsinin dibini hafifçe kaplayacak kadar olmalıdır; yemek pişerken kendi suyunu da salacağı için fazla su, sonucu çorbaya çevirir. Bu salçalı su, pişerken hem kıymayı hem de patatesleri besleyen, yemeğin sosunu oluşturan kısımdır.
Fırında Pişirin
Tepsiyi önceden ısıtılmış 190 derece fırına verip yaklaşık 50 dakika pişirin; ilk 30 dakikada tepsinin üzerini yağlı kâğıt ya da folyo ile kapatırsanız sebzeler buharda yumuşar, son 20 dakikada üzerini açarsanız da üstü güzelce kızarır. Pişmenin sonuna doğru patatesi çatalla kontrol edin; çatal kolayca giriyorsa yemek pişmiş demektir. Fırınlar farklılık gösterebileceği için son 10 dakikada yemeği gözünüzün önünden ayırmayın.
Dinlendirin
Yemeği fırından çıkarıp 10 dakika dinlendirin; bu bekleme, tepsideki salçalı suyun yemeğe iyice geçmesini ve dilimlerin dağılmadan servis edilmesini sağlar. Hemen servis ederseniz yemek sulu ve dağınık olur, 10 dakika bekletirseniz hem kıvam oturur hem de lezzet dengelenir. Dinlendirme sırasında tepsinin üzerini hafifçe kapatmak, yemeğin soğumasını önler.
Servis Edin
Arap tavayı kare dilimler halinde kesip tabaklara alın, üzerine ince kıyılmış maydanoz serpin; yanına pilav ve cacık koymak, Hatay sofrasının klasik tamamlayıcısıdır. Ekmek banarak yemek bu yemeğin ruhuna dahildir, o yüzden sofrada taze pide ya da ekmek bulundurmayı unutmayın. Turşu da ekşiliğiyle yemeğin yağlı karakterini dengeler ve sofrayı tamamlar.
Püf Noktaları
Doğrama Boyutunu Eşitleyin
Patates, domates ve biber aynı büyüklükte doğranırsa hepsi aynı sürede pişer; patatesi özellikle küçük tutun, çünkü pişmesi en uzun süren malzeme odur. Farklı boyutlar, bir yanı çiğ bir yanı dağılmış bir tepsi demektir.
Kıymayı Orta Yağlı Seçin
Çok yağsız kıyma pişerken kurur ve yemeği tatsız bırakır, çok yağlı kıyma ise tepsiyi yağ gölüne çevirir. Orta yağlı dana kıyma, hem lezzet hem de kıvam açısından bu tarifin idealidir; kuzu kıyma kullanacaksanız yağ oranını biraz daha düşük tutabilirsiniz.
Suyu Azar Azar Verin
Salçalı su, yemeğin sosudur ama fazlası çorba yapar; önce bir su bardağı ile başlayın, pişerken tepsi kurursa kaynar sudan azar azar ekleyin. Pişme sonunda tepside hafif bir sos kalmalıdır, yemek suda yüzmemelidir.
Bastırma Tekniği Fark Yaratır
Harcı tepsiye yaydıktan sonra elinizle bastırmak, malzemelerin birbirine tutunmasını ve eşit pişmesini sağlar. Elinizi ıslatmak bu işi kolaylaştırır; kuru elle bastırmak harcı parçalar ve yüzeyi pürüzlü bırakır.
Servis Önerileri
Arap tavayı sıcak, kare dilimler halinde, üzerine maydanoz serperek servis edin; yanına tereyağlı pilav ve cacık koymak, yemeği tam bir menüye dönüştürür. Sofrada taze ekmek ya da pide bulundurmak bu yemek için neredeyse zorunludur, çünkü salçalı sosu ekmekle banmak Arap tavanın en keyifli kısmıdır. Yanına turşu ve mevsim salatası eklemek, yemeğin yağlı ve baharatlı karakterini dengeler ve sofrayı ferahlatır.
Saklama ve Yeniden Isıtma
Kalan Arap tavayı hava almayan bir kapta buzdolabında 2-3 gün saklayabilirsiniz; yeniden ısıtırken fırında, üzeri kapalı olarak 160 derecede 10-12 dakika tutmanız, ilk günkü kıvamı en iyi koruyan yöntemdir. Mikrodalgada ısıtmak da olur ama patatesler biraz yumuşayabilir; o yüzden fırın her zaman daha iyi sonuç verir. Çiğ harcı dondurucuda 1 ay saklayıp pişireceğiniz gün çözdürerek de kullanabilirsiniz, ama pişmiş yemeği dondurmak dokusunu bozar.
Besin Değerleri (porsiyon başı, yaklaşık değerlerdir)
| Kalori | 380 kcal | Protein | 22 g |
|---|---|---|---|
| Karbonhidrat | 28 g | Yağ | 18 g |
| Lif | 4 g | Şeker | 6 g |
| Sodyum | 620 mg | Porsiyon | 6 kişilik tarifin 1 porsiyonu |
Varyasyonlar
Patlıcanlı Arap Tava: Harcın yarısına küp doğranmış, tuzlu suda bekletilmiş patlıcan ekleyin; patlıcan, salçalı suyu çekip yemeğe daha derin bir lezzet katar. Patlıcanları küçük doğrayın ve acı suyunu mutlaka alın, yoksa yemek acımsı olur.
Kaşarlı Üst: Pişmenin son 10 dakikasında yemeğin üzerine rendelenmiş kaşar serpip fırına geri verin; kaşar eriyip kızarınca yemek, özellikle çocukların çok sevdiği bir hale dönüşür. Kaşarı erken eklemeyin, yoksa kurur ve sertleşir.
Acılı ve İsotlu: Pul biberi artırıp bir çay kaşığı isot ekleyerek yemeği Hatay usulü daha acılı yapabilirsiniz; isot, hem renk hem de isli bir derinlik katar. Acıyı serviste, pul biber serperek ayarlamak da misafirler için daha esnek bir çözümdür.
Sık Sorulan Sorular
Arap tava hangi yöreye aittir?
Hatay mutfağına özgü bir tepsi yemeğidir; Arap mutfağıyla kurulan komşuluk ve ticaret bağları, adının ve tekniğinin bu coğrafyada yerleşmesini sağlamıştır. Bugün Hatay evlerinde olduğu kadar, Türkiye’nin birçok yerinde de hafta içi kurtarıcı yemeği olarak pişirilir.
Arap tava sulu mu olmalı?
Evet, hafif sulu olmalı ama suda yüzmemelidir; piştikten sonra tepside, ekmek banılacak kadar salçalı bir sos kalması idealdir. Suyu fazla kaçarsa yemeği birkaç dakika daha, üzeri açık şekilde fırında tutarak çektirebilirsiniz.
Patatesler çiğ kalırsa ne yapmalıyım?
Patateslerin çiğ kalmasının sebebi genellikle iri doğranmaları ya da fırının yeterince ısınmamasıdır; yemeği çıkarıp üzerini folyo ile kapatıp 10-15 dakika daha pişirmek sorunu çözer. Bir dahaki sefere patatesleri daha küçük doğrayın ve fırını mutlaka önceden ısıtın.
Arap tava önceden hazırlanabilir mi?
Evet, harcı sabah hazırlayıp üzeri kapalı şekilde buzdolabında bekletebilir, akşam pişirebilirsiniz; hatta bir gün bekleyen harcın lezzeti, baharatlar birbirine geçtiği için daha da oturur. Pişirmeden önce harcı oda sıcaklığında 20 dakika bekletmeniz, fırında eşit pişmeyi sağlar.
Arap tava dondurulur mu?
Çiğ harcı dondurucuda 1 aya kadar saklayabilirsiniz; pişireceğiniz gün buzdolabında çözdürüp tepsiye yayarak pişirin. Pişmiş yemeği dondurmak önerilmez, çünkü patatesler çözülünce dokusunu kaybeder ve yemek sulanır.
Şef Hakkında
Bu tarif, En Lezzetli Tarifler’in kurucu şefi Şef Elif Kaya tarafından yazıldı ve yayınlanmadan önce mutfağında denendi. Elif Kaya, 8+ yıllık deneyimiyle 640’tan fazla tarifi okuyucularıyla paylaşıyor; ölçülerinde gram ve bardak karşılıklarını birlikte vermesiyle tanınır.
Benzer Tarifler
Adana Kebap
Kuzu kıyma, kuyruk yağı, kapya biber ve pul biberle yoğrulup yassı şişlere saplanan, fırında veya mangalda pişirilen, lavaş ve sumaklı soğanla servis edilen ev usulü Adana kebap.